August 03, 2008 - 12:40
Gabay - Bal yar kaadso    

Gabay Magaciisa la yidhaa Bal yar kaadso oo ku socda kuwa quraanku ku tilmaamay ( Humasadi lumasadi) ayaan halkan ku soo bandhigaynaa inay akhristayaashu nala wadaagaan nalana dhuuxaan sugaanta muga weyn ee ku ladhan iyo ujeedada weyn ee ka danbaysa gabayga oo ah mid si toosa ugu socota dadka Jahadu ka luntey ee xumaha weheshada ee aduunka mooyaane aakhirada Ilawsani inay ku cibro qaataan khalqiga Eebe uumay iyo waliba in qofwalba risiqiisa meel loo dhigay inta uu noolyahay ayna ka fogaadaan xaraan aan loo aabo yeelin oo nuucwalka iskugu jirta.

Taa Macanaheedu maaha dadaal la'aan inuu qofku sugo risiq usoo hoyda ee waxay tahay inuu qofku u dadaalo risiqa iyo noqolashaba balse uu ka fogaado dabeecadaha habaanimada ku lugleh ee aanu qofku u eegin xaraan iyo xalaal , xumaan, iyo wanaag, cay , iyo amaan, hubsasho , hiyilakac, lagu hayo umada inta ugu mudan , Culimiyo, Ciroole, Hal-abuur iyo Halyey, Hooyo iyo Hoodo, Suldaan iyo Suxufi, Geesi iyo Guhaad, Aqoon yahan iyo Ardada

Risiqa ugu weyn ee Eebe laga helo waxa uu yahay Imaan iyo Amaan ay edebta noloshu weheliso oo qofku helo taas oo uu kaga fogaan karo hadalo duulduula oo meel walba gaadha oo umada uu la dhex rooro layl wa Nahaar isagoon ka fiirsan cawaaqibka iyo raadreedba ay ku yeelan karto noloshiisa umada daris wanaaga iyo noloshu ka dhaxayso ee soomaaliyeed.

Waxan idhi:

Kadab-baan u helay inaan idhaa, erayo kaahweyne
Kax anoo ah daal baan hadana, kaalay leeyahey e
Kama maarmo suugaanta waan ,wada kalaamnaaye
Kali baan u sheekaysanaa, maaanso kaamila e

Kal hadaan ka soo maqanahay ,kahasho reentaaye
Intaan kaafka leeyahay ragwaan, kaga horeeyaaye
Kun hadaad ku sheekaysataan ,kayga maad heline

Kolba heer hajoogtee calow ,waan karsamayaaye
Kulaylbaan la kolonkoolayaa ,kaar kaloo culuse
Kildhigaa dabkaa lagu shidaan ,kado wadaagnaaye
Kalyahayga waxa awday ciil ,kaamiloon go'ine

Kalmad muuqleh oo wacan ,kaskii odayo waaweyndheh
Hingaad kaafku leeyahay kalaam ,kaw ahbaan idhiye
Kabashkabash ma fiicnoo ,kolay waad kab lulataaye
Kunciin kayraxaayoon colaad ,laga karayn ii dheh

Kash iyo laab ayaad kala baxday oo ,kaydkii muu madhane
Kansi boqorku uu leehiyihiyo ,kaysar soo baxaydheh
Korsaar hadalka loo dhigo murtida ,keeda muuqwacandheh
Kolkol maanso kula booda waa ,lagu kadeedmaaye
kayd ii qarsoonaa nimcada ,kala shubkeedii dheh
Konton erayle maahee korniin hadal ka waaweyn dheh

Waa kifaaxtan waxay saartantahay ,maanta keeladu e
Kolkol waxan idhaahdaa malaha ,waaba kala guure
Karashana wuxuu ila tagaa ,kawn kaloo jira e
Waa kohasho dheer oo la hubo ,inay kor aadaaye
Murti kaamiloo Eebahay, keenay garabkayga
Karti laguma keenoo kaskii ,aadmi kaba weyne
Kunciin gabaygii lagu sheegay iyo ,kulanti weeyaane

Kawriix abaartiyo diraac, kala amaan roone
Mahiigaan kulayl biiya iyo ,karanta raadkeed dheh
Kax adoo ah heemaal ,Karuur laga lisoo yaala
Oo koob dhegweyn lagu shuboo ,laabta kala saara
kabashada cantuugadu kolay waa midaad garane
Kabriid laguma eegee ifkii ,kaaha waaberi dheh

Afartaa araar kaw ah iyo, kaalintaad garan dheh
Kaliishiyo diraacdaba rabaa ,keena abidkoode
Nin kiraysta hooyguu galiyo ,kadab wuxuu quuto
Iyo nimanka daaraha kordheer ,kalax ku dhuuqaaya

Kuligood khalqiga uunka jira ama kusoo fooleh (Born and Unborn)
Malaa' iig kariim soo diraa ,kooda meel dhigaye
Inaan midina kiixayn ,kitaab soo degaa yidhiye
Kimistooda meeshii la dhigay ,wada kulaalaane
Bal yar kaadso oo joog aduun ,kaamil noqon waaye!

Mid kufaa kacaayoon aduun, kaba naxayn haatan
Iyo kii karuur daadiyee, kibirna qooqsiiyey
Kaluun bado ku hoosjira hawada ,haadka kalawleeya
Maroodiga kufaaxada leh ee ,kaynta wada jiidha
kaneecada kolay tahay wixii, kawnkan lagu uumay
Karti kuma helaan iyo kas iyo, karasho roonaane
Kaalmada Ilaahbaa u taal ,oon lagu kadeedayne
Inaan midina kiixayn ,kitaab soo degaa yidhi e
Bal yarkaadso oo joog aduun ,kaamil noqon waaye!

Hadaan kula wadaagoon dadyahow nolosha kuu sheego
Kas intaan u leeyahay hadaan, keeno garabkaaga
Sanku neefle wuu wada kacaa, kaaha waaberiye
Mid kadleeya orod iyo midaan ,kadinka dhaafaynin
Midaan kuba arkayn oon lahayn ,kaah wax lagu eego
Mid kalmadi kasoo bixin inuu, hadal la kayrkayro

Mid kadeedan oon socon midkii, kali ku nool hawdka
Mid kaynaanka aad moodo haad , hilibku soo booday
Kadaloob miday kaga tagtay ,oon is kaba raacin
Mid kadeed ku hela iyo midkii keenadu u buuxdo

Mid kastaa wuxuu kadabsan laa, kadinka uu joogo
Waa amuuro kawnkani dhamaan ,loox ku wada yaale
Kitaab soo degaa yidhi , inaan midina kiixayne
Kaalmada Ilaahbaa utaal , oon lagu kadeedayne
Bal yar kaadso oo joog aduun, kaamil noqonwaaye!

Kontonbaan jiraa iyo wadkii way kalamayaane
Waan kala dhaqaaqnoo aduun laygu kari waaye
Korniin iima hadhin camalsanbaan daba kadleeyaaye
Ninka koob qaxwaha fuuqsaday kii kaluu sugiye
Kumi kaama raacoo aduun ,waad kasii socone
Kordheer baad kalulataa, naftuna kali cabaadaaye
Intaad kabashta haysaan, wadkii wuu kusugayaaye
Kaadsada dadyahow inaad ,tidhaa wayna kaa qorine
Kolkuu kaarku soo dhaafo ,laab cunuhu kiirkiiro
Sakaraadku goortu helay, kaxankax sheegtaaye
Naftu kay lugaysana jabkii, aakhiraw kaliye
Bal yar kaadso oo Joog aduun, kaamil noqon waaye!

Nin yaraan ku loofaray ma helin, kaalintuu rabaye
Karaamada hadaad tuurto, waa lagu kadeedmaaye
Karah iyo dhib kuu soo hoydaa, kuma wanaajaane

Kash ruuxaan jacayl kuula qabin, keenadaa madhiye
Karaarbay kuwa nooshihiyo karah dhamaantiise
Xumaantaanad kala soocin iyo, kii wanaag wada e
Kashka waxaad ku haysaan ,aduun sii kalaalaxane
ilaa ruuxdu kaw ay tidhaa , kani adaygaaga
Marna kama adkaatide naftaa, kaa Itaal badane
Bal yar kaadso oo joog aduun, kaamil noqon waaye!

Kolankoolkaa xaajada gashaa, kahasho waw doore
Nabadii karaamada lahayd, koronkortaa fuushay
Kaaf-haya hadaad sheegto, waa kadab go'aagiiye
Culimada kitaabka leh intuu, kiiskastaba haysto
Mawlaha kariimkaa ogsoon, kii wanaag wada e
Kaftan la isku caayaa horuu, koobir noo badaye
Bal yar kaadso oo joog aduun ,kaamil noqon waaye

Kilow nugiyo dhaadheer, ninkii keenay waw halise
Markay keeribaalaha indhaha suursan kala hayso
Ee saxarka kiisii darnaa, kufiyo aaskiiyo
Kalif maaha eedaadku galay ,waa mid kuu rabaye
Madax kaa sareeyiyo caqlaa ,lagu kal gaadhaaye
Hadaad kii lasheegaba, huftaan waa kadeed kale e
Anaa kiina(King) iyo, keer nac baa rogay dadkeeniiye
Bal yar kaadso oo joog aduun kaamil noqon waaye

Kubaar talo qaloocshaa dadkani kaalintaa dhigaye
Qoqob hawsha keenii wadaw waa wax kuu maqane
Jeeroo kuusha loo xidho sidii Kaaha iyo luula
Walee kabashtu way socon ilaa saman kaliileede
Ragii kuboda loo tuuri jiray baa kor hiigsaday e (kubo waa hilib yar oo aan la cunin oo uus ka buuxo)
kun yey loolankay wada galaan kiiyar baw dhimane
kabtay aaway iyo kiilalaw kaw ahbaad tidhiye
Waw kalax lugtii jeeni tidhi kuro usii dhaafe
Bal yar kaadso oo joog aduun kaamil noqon waaye

Keenadiid horaa soo arkoo , ciil ku hoy galaye
Ugaaskii Karaamada lahaa, kuma agjoogeene
Goor khayrleh buu kaa agtagay, kani adaygaaye
Kooraha waxaad soo sudheen ,waa dad kala geeye
Gujo kugu fogaatana marbaa, qaaq kor loo odhane
Kobra carabka soo taagay ,samo kumo heshiisaane
Kenii xaq yara dhawr yidhaa, kiikalaa dilaye
Kutanaani iyo dheeshu waa ,naar kulayl badane
Kufli cawsha dheeraysa iyo, diinka kuubada leh
Jiilaal karsamayaa markuu, kadinka soo dhaafo
Ee kayntu soo duubanto ee, kawshu wada yeedho
Koodii haraad qabi ma helo, kaalmo rooba lehe
Samir iyo kas uu leeyahay buu, guga ku gaadhaane
bal yar kaadso oo joog aduun, kaamil noqon waaye!

Hadii aan kormeerkii intaa, maanta ku ekeeyo
Oon kun iyo kaw jeer idhaa, kiina yara dhawra (istixgaliya)
Kariimkaa og inay qaadan talo ,kaafka loo sudhaye
Hayeeshee kuwaa soo koraa, kaalintay odhane
Mar hadaad kulaylkaa jiriyo, kalaftan aad raacday
oo aad kalaamkii Alliyo, karahday neecawda
Kama weeyi rayi kaa khaldamay, toban kunoo jeere
Ka iyo wawba waan kugu idhee, waanse kaa hadhaye
Bal yar kaadso oo joog aduun kaamil noqon waaye!

Abwaan: Maxamuud Cabdilahi Rooble

Gabaygan oo uu Awdalnews Abwaanku u soo diray wuxu u hore ug soo baxay Saylac.com maraky taariikhdu ahayd July, 19,2008